Təhsilə kölgə salan iddialar və həqiqətə çağırış: 288 nömrəli məktəb ətrafında səsləndirilən fikirlərə obyektiv yanaşma zərurəti

Son günlər mətbuatda Bakının Qaradağ rayonunda yerləşən 288 nömrəli tam orta məktəb və onun rəhbəri Aygün Hüseynova haqqında səsləndirilən iddialar cəmiyyətin diqqətini cəlb edib. Lakin hər hansı məsələ ilə bağlı yekun nəticəyə gəlməzdən əvvəl jurnalistikanın əsas prinsipi olan obyektivlik və balanslı yanaşma qorunmalıdır. Çünki müəllim və məktəb rəhbəri kimi məsuliyyətli peşə sahiblərinin nüfuzuna toxunan iddiaların yayılması cəmiyyətin təhsil sisteminə olan inamına da təsir göstərir.
Mətbuatda yayılan məlumatlarda qeyd olunur ki, guya məktəbdə çalışan bir qrup müəllim və texniki işçi rəhbərlik tərəfindən təzyiqlərə məruz qalıb. Halbuki bu kimi fikirlərin səsləndirilməsi faktların tam araşdırılması olmadan təqdim edildikdə, bu artıq obyektiv informasiyadan çox müəyyən şəxsin idarəçilik mövqeyini nüfuzdan salmağa yönəlmiş kampaniya təəssüratı yaradır. Təhsil ocağını idarə edən bir rəhbərin illərlə formalaşdırdığı nüfuzu və müəllim adının hörmətini bir neçə iddia ilə kölgə altına almaq nə etikaya, nə də jurnalistikanın məsuliyyət prinsipinə uyğun gəlir.
Yazıda iddia olunur ki, guya “bir qrup müəllim və texniki işçi rəhbərlik tərəfindən təzyiqlərə məruz qalıb”. Bu kimi ifadələr fakt kimi təqdim edilsə də, məsələnin digər tərəfinin mövqeyi geniş şəkildə araşdırılmadan və rəsmi qurumların rəyi alınmadan yayılması jurnalist etikasına uyğun hesab edilə bilməz. Aygün Hüseynova kimi uzun illər təhsil sahəsində çalışan bir rəhbərin fəaliyyətinə bu cür yanaşmaq, onun idarəçilik bacarığını və peşə nüfuzunu şübhə altına almaq cəmiyyət üçün də yanlış mesaj yaradır.
Məqalədə daha sonra qeyd olunur ki, müəllimlər guya həmkarlar ittifaqından çıxmaq istədiklərinə görə psixoloji təzyiqlə üzləşiblər. Halbuki Azərbaycan Təhsil İşçiləri Azad Həmkarlar İttifaqı kimi qurumların fəaliyyəti qanunvericiliklə tənzimlənir və üzvlük məsələləri də hüquqi çərçivədə həll olunur. Bu səbəbdən də istənilən iddianın emosional ifadələrlə deyil, hüquqi faktlarla sübut olunması vacibdir. Əks halda bu cür məlumatların yayılması təhsil kollektivində süni gərginlik yaratmaqdan başqa bir məqsədə xidmət etmir.
Yazıda ən ciddi iddialardan biri kimi hamilə müəlliməyə analıq məzuniyyəti ilə bağlı guya hədə səsləndirilməsi göstərilir. Halbuki Azərbaycan Respublikasının əmək qanunvericiliyi analıq məzuniyyəti və sosial təminat məsələlərini açıq şəkildə tənzimləyir və bu hüquqların hər hansı rəhbər tərəfindən ləğv edilməsi mümkün deyil. Buna görə də belə ittihamların rəsmi araşdırma aparılmadan ictimaiyyətə təqdim olunması yalnız emosional rezonans yaratmağa xidmət edə bilər.
Məqalədə həmçinin məktəb rəhbərliyi ilə rayon həmkarlar təşkilatı arasında guya “şəbəkə” yaradıldığı iddia edilir. Bu cür ağır ittihamların faktlara deyil, ehtimallara əsaslanması isə artıq jurnalist araşdırması deyil, şəxsi mülahizələrin ictimai ittiham kimi təqdim olunması təsiri bağışlayır. Bu isə həm jurnalist peşəsinin nüfuzuna, həm də təhsil ictimaiyyətinə zərər verə bilər.
Bütün bunları nəzərə alaraq qeyd etmək lazımdır ki, təhsil ocaqları cəmiyyətin ən həssas və ən məsuliyyətli sahələrindən biridir. Müəllim adı hər zaman cəmiyyət üçün müqəddəs hesab olunub. Bu adı daşıyan insanların nüfuzunu təsdiqlənməmiş iddialarla ləkələmək nə etikaya, nə də peşə məsuliyyətinə uyğun gəlir.
Bu baxımdan jurnalistlərə və ictimaiyyətə çağırış etmək yerinə düşərdi ki, məsələlərə emosional yanaşma deyil, obyektiv araşdırma prizmasından baxılsın. Hər hansı iddia varsa, onun hüquqi müstəvidə araşdırılması və rəsmi qurumların mövqeyi ortaya qoyulması ən doğru yol hesab olunur.
Əgər doğrudan da problem mövcuddursa, aidiyyəti qurumlar tərəfindən araşdırılacaq və hüquqi qiymət veriləcək. Lakin araşdırma başa çatmadan təhsil müəssisəsinin rəhbərini və müəllim kollektivini ittiham edən materialların yayılması cəmiyyətin təhsil sisteminə olan inamını sarsıda bilər.
Sonda bir daha vurğulamaq lazımdır ki, Aygün Hüseynova kimi təhsil sahəsində fəaliyyət göstərən insanların idarəçilik nüfuzunu şübhə altına alan məlumatlar yalnız faktlarla təsdiqləndiyi halda ictimai müzakirəyə çıxarılmalıdır. Əks halda bu cür yazılar daha çox şəxsi maraqların və ya məqsədli informasiya manipulyasiyasının nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Təhsil müqəddəs bir sahədir və müəllim adı hər zaman uca tutulmalıdır. Buna görə də bu kimi məsələlərdə əsas prinsip ədalət, obyektivlik və peşə etikası olmalıdır.